Ekologiczne życie

Ochrona zawsze nastawiona jest na pewien układ czy element, które traktujemy w sposób priorytetowy. To stanowi podstawę ochrony gatunkowej, która jest następnie jednym z fundamentalnych podejść do ochrony przyrody w ogóle, co czasami jest nazywane słowem ekologia. Mamy czerwone księgi zwierząt i roślin, które są zagrożone wyginięciem. Ten zbiór gatunków jest naszym oczkiem w głowie, bo nie chcielibyśmy z niego nic utracić. Ujawnia się tutaj uniwersalny mechanizm psychologiczny, który każe nam szczególnie cenić to, co rzadkie. Dlatego też przyrody nie postrzegamy w taki sposób. Wyraźnie różnicujemy jej elementy składowe i przypisujemy większą wartość tym gatunkom, które są nieliczne.

Gatunki pospolite zaś wydają się mniej wartościowe.

Mamy niewątpliwie sukcesy w tym podejściu udało nam się niemalże cudem uratować niektóre gatunki od zagłady. Tak było przykładowo z żubrem. Zauważmy jednak, że najczęściej są to gatunki duże takie jak ssaki, ptaki, owady czy rośliny. ekologia mówi o ochronie śro0dowiska ogólnie. Prawdopodobnie jest wiele gatunków, które mniej się wyróżniają, są mniejsze lub gorzej opisane i o których nigdy nie dowiemy się, że je straciliśmy. Krótko mówiąc, ochrona środowiska czy tez ekologia wykrawa małe fragmenty i na nich się koncentruje.

Istotne jednak jest to, że tak pojmowana ochrona gatunkowa jest w dużym stopniu nieskuteczna, o czym przekonujemy się zwracając uwagę na dramatycznie pęczniejące objętości czerwonych ksiąg. Dlaczego tak się dzieje? Podstawowe prawo natury mówi, że osobnik czy gatunek stanowią jedność ze swym środowiskiem. Niektórzy uważają nawet, że nie ma czegoś takiego jak oddzielny element przyrody w postaci osobnika czy gatunku. To, z czym mamy do czynienia, to sieć zależności, w którą wplecione są poszczególne „zgrubienia” tej sieci, czyli zwierzęta, rośliny, grzyby, bakterie. Ochrona gatunkowa zaprzecza takiemu obrazowi przyrody, wyizolowując poszczególne elementy z kontekstu. Prawdopodobnie jest to główna przyczyna porażki takiego podejścia do ochrony przyrody.